İdrar yolu enfeksiyonu tedavisinde yeni bir yöntem: Bakteriyofaj Tedavisi

İdrar Yolu Enfeksiyonu Nedir?

İdrar yolu enfeksiyonu (İYE), genellikle boşaltım sistemindeki bakterilerin neden olduğu bir enfeksiyondur. İdrar, normalde sterildir. Ancak, boşaltım sistemine yabancı bakterilerin girmesi sonucu enfeksiyon meydana gelebilir. Dünya çapında her yıl yaklaşık 150 milyon idrar yolu enfeksiyonu vakası meydana geldiği tahmin edilmektedir, bu da idrar yolu enfeksiyonlarını en sık görülen bakteriyel enfeksiyonlardan biri yapmaktadır.

İnsanlarda boşaltım sistemi; üreterler, böbrekler, mesane ve idrar kanalını (üretra) içerir. Sağlıklı bireylerde idrar yolunda genellikle herhangi bir mikrobiyal üreme söz konusu değildir. İdrar yolunun herhangi bir yerinde oluşan bakteriyel enfeksiyon, idrar yolu enfeksiyonu ile sonuçlanır. Üretra kaynaklı enfeksiyona üretrit, mesanedeki iltihaba sistit ve böbreklerde enfeksiyon durumuna piyelonefrit denir.

Değişen mikrobiyom ve bağışıklık sistemi nedeniyle özellikle yaşlı nüfus idrar yolu enfeksiyonlarına oldukça yatkındır. 65 yaş ve üstü yetişkinlerde hastaneye yatışların %15,5'ini ve ölümlerin %6,2'sini idrar yolu enfeksiyonları oluşturmaktadır. Kadınlar; davranışsal faktörler, anatomileri (kısa üretra) ve hamileliği önleyici ilaçların kullanımı gibi nedenlerle idrar yolu enfeksiyonuna erkeklerden daha duyarlıdır. İdrar yolu enfeksiyonları her yaştaki kadını, özellikle sık cinsel aktiviteleri olan ve doğurganlık çağındaki kadınları, ayrıca yaşlı erkekleri ve bebek erkek çocukları etkileyebilir.

İdrar yolu enfeksiyonunun en yaygın nedeni (%80) Escherichia coli bakterisidir. İdrar yolu enfeksiyonuna neden olan diğer bakteriler arasında Proteus türleri, Klebsiella pneumoniae, Staphylococcus aureus, Staphylococcus saprophyticus ve Enterococci ve Enterobacter bulunur.

İdrar Yolu Enfeksiyonu İçin Kimler Risk Altındadır?

İdrar yolu enfeksiyonu, üriner sistem enfeksiyonudur. Bu tür enfeksiyon, üretra, böbrekler veya mesaneyi etkileyebilir. Normalde sağlıklı bir bireyin idrarı herhangi bir bulaşma (kontaminasyon) olmaksızın idrar sisteminden geçer. Ancak, bakteriler vücudun dışından idrar sistemine girerek enfeksiyon ve iltihaplanma gibi sorunlara neden olabilir.

İdrar yolu enfeksiyonları çok yaygın görülmektedir. Her 5 kadından 1'inde hayatlarının bir döneminde idrar yolu enfeksiyonu ortaya çıkmaktadır. İdrar yolu enfeksiyonları kadınlarda yaygın olmakla birlikte erkeklerde, yaşlılarda ve çocuklarda da meydana gelebilir. Çocukların %1-2'sinde idrar yolu enfeksiyonu gelişir.

Her yaş ve cinsiyetten insan idrar yolu enfeksiyonu geliştirebilir. Bununla birlikte, bazı insanlar diğerlerinden daha fazla risk altındadır. Hamile kadınlarda idrar yolu enfeksiyonu riski diğer kadınlardan daha fazla değildir, ancak enfeksiyon gelişirse, bakterilerin böbreklere kadar ilerlemesi daha olasıdır. Bunun nedeni, hamilelik sırasında vücutta idrar yolunu etkileyen değişikliklerdir. Gebelikte görülen bir idrar yolu enfeksiyonu hem anne hem de bebek sağlığı için tehlikeli olabileceğinden çoğu gebe kadın idrarlarında hiçbir belirti olmasa bile bakteri varlığı açısından test edilir ve yayılmayı önlemek tedavi uygulanır.

İdrar yolu enfeksiyonu geliştirme olasılığını; cinsel ilişki, şeker hastalığı, zayıf kişisel hijyen, mesaneyi tamamen boşaltma sorunları, idrar sondasına sahip olmak, engellenen idrar akışı, böbrek taşı, bazı doğum kontrol yöntemleri, gebelik, menopoz, bastırılmış bağışıklık sistemi, uzun süre hareketsizlik, tampon kullanımı, bağırsak ve idrar yolunun doğal florasını bozabilecek yoğun antibiyotik kullanımı gibi faktörler artırabilmektedir.

İdrar Yolu Enfeksiyonu Belirtileri Nelerdir?

İdrar yolu enfeksiyonu geçirildiğinde, mesane ve üretra çeperi kırmızılaşır ve tahriş olur. Tahriş, alt karın pelvis bölgesinde ve hatta belin alt kısmında ağrıya neden olabilir ve genellikle daha sık idrara çıkma hissine neden olur. İdrar yaparken yanma veya ağrı en yaygın idrar yolu enfeksiyonu belirtisidir. Hatta güçlü bir dürtü hissiyle idrara çıkma ihtiyacı duyulabilir, ancak sadece birkaç damla idrar çıkışı gözlemlenebilir. Bazen kontrol kaybedilerek idrar kaçırılabilir. İdrarın kötü kokması ve bulanık olması da idrar yolu enfeksiyonu belirtilerinden biridir.

Böbrek enfeksiyonları genellikle ateşe ve sırt ağrısına neden olur. Bunların yanında böbrek enfeksiyonları sıklıkla mide bulantısı ve kusmaya neden olabilir. Bu enfeksiyonların hemen tedavi edilmesi gerekmektedir, çünkü böbrek enfeksiyonu kan dolaşımına yayılabilir ve yaşamı tehdit eden bir sağlık sorununa neden olabilir.

İdrar Yolu Enfeksiyonunda Standart Tedavi Yöntemleri

İdrar yolu enfeksiyonları önemli bir halk sağlığı sorunudur ve etkilenen bireylerin yaşam kalitesini önemli ölçüde etkiler. Antibiyotikler, idrar yolu enfeksiyonu tedavisinde en yaygın başvurulan tedavidir. Bununla birlikte, artan antibiyotik direnci oranları, bu yaygın enfeksiyonların toplum üzerindeki yükünü büyük ölçüde arttırmaktadır.

Basit ve karmaşık olmak üzere iki tür idrar yolu enfeksiyonu vardır. Basit enfeksiyonlar, normal idrar yolları olan sağlıklı insanlarda meydana gelen enfeksiyonlardır. Kadınların çoğunda basit idrar yolu enfeksiyonu gözlenirken, erkeklerde ve çocuklarda görülen idrar yolu enfeksiyonlarının karmaşık olduğu düşünülmektedir.

  • Basit İdrar Yolu Enfeksiyonları

Basit idrar yolu enfeksiyonu kısa süreli antibiyotik ilaçlarla tedavi edilebilir. 3 günlük uygun bir antibiyotik tedavisi çoğu kez basit idrar yolu enfeksiyonlarını tedavi edecektir. Bununla birlikte, bazı enfeksiyonların daha uzun süre tedavi edilmesi gerekebilir. Ağrı ve idrara çıkma ihtiyacı genellikle birkaç dozdan sonra geçer, ancak kişi kendini daha iyi hissetse bile idrar yolu enfeksiyonu tedavisinin tamamlanması için antibiyotiğin tamamının alınması gerekir. İdrar yolu enfeksiyonları tam olarak tedavi edilmedikçe sıklıkla tekrarlayabilir. Özellikle idrar yolu enfeksiyonu sırasında bol miktarda sıvı tüketilmelidir.

  • Karmaşık İdrar Yolu Enfeksiyonları

Karmaşık idrar yolu enfeksiyonunda, daha uzun bir antibiyotik tedavisi verilmektedir. Bazen antibiyotik tedavisi hastanede intravenöz olarak (damar yoluyla) başlatılabilir. Kısa bir süre damar yolu ile antibiyotik tedavisinden sonra antibiyotikler 2 haftaya kadar ağızdan verilir. Böbrek enfeksiyonları genellikle karmaşık idrar yolu enfeksiyonu olarak tedavi edilir.

İdrar Yolu Enfeksiyonu Tedavisindeki Zorluklar

Uzun yıllardır antibiyotiklerin yaygın ve yanlış kullanımı antibiyotiklere karşı dirençli bakterilerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu nedenle, antibiyotik direncine bağlı idrar yolu enfeksiyonunu tedavi etmek her geçen gün daha da zorlaşmaktadır.

Bakteriyel enfeksiyonlarda tedaviyi zorlaştırabilen bir diğer özellik ise bakterilerin biyofilm denilen tabakalar oluşturma kapasitesidir. Biyofilm tabakası, mikroorganizmaların bir yüzeye veya birbirlerine bağlanarak oluşturdukları güçlü yapıdaki topluluklardır. Bakterilerin oluşturduğu bu biyofilm yapısı antibiyotik direncine katkı sağlamaktadır.

Bununla birlikte, bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde uzun süreli antibiyotik kullanımı hastalarda sıklıkla toksisiteye ve antibiyotik direncine neden olarak insandaki doğal mikrobiyotayı da etkilemektedir.

Bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde yaşanan bu zorluklar yeni bir tedavi yöntemine ihtiyaç ortaya çıkarmıştır. Bakteriyofaj Tedavisi, antibiyotik direncini azaltmada ve bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde umut vadeden etkili yöntemlerden biri haline gelmiştir. 

Farklı tıp alanlarında başarıyla uygulanan bakteriyofaj tedavisi hakkında şimdiye kadar birçok çalışma raporu yayınlanmış ve bakteriyofajların çeşitli bakteriyel enfeksiyonların tedavisindeki önemi kabul edilmiştir.

İdrar Yolu Enfeksiyonlarında Bakteriyofaj Tedavisi

Bakteriyofaj tedavisi; enfeksiyona neden olan bakterilerin, bakteriyofaj adı verilen bir virüs türü kullanılarak tedavi edilmesidir. Bakteriyofajlar, belirli türdeki bakterilere bağlanarak onları ortamdan temizleyen virüs türüdür. Denizler, tatlı sular, toprak, bitkiler, hayvanlar ve hatta insanlarda bağırsak, akciğer, ağız, cilt gibi ortamlar dahil olmak üzere bakteriyofajların yeryüzünde en çok bulunan organizmalar olduğu düşünülmektedir.

Bakteriyofaj tedavisi, idrar yolu enfeksiyonundan muzdarip hastaları tedavi etmek için oldukça uygun bir tedavi yöntemi olabilir. İdrar yolu enfeksiyonu tedavisi için bakteriyofajlar bölgesel (lokal) olarak uygulandığından tüm vücudu etkileyen (sistemik) bir tedavi içermemektedir. Ayrıca, son zamanlarda yapılan çalışmalar gösteriyor ki; idrar yolu enfeksiyonlarında biyofilm oluşumu ve antibiyotik direncine rağmen, diğer antimikrobiyal tedavilerle birlikte bakteriyofajların kullanımı bu enfeksiyonları önlemede ve tedavi etmede daha etkili olabilmektedir.

İdrar yolu enfeksiyonları için bakteriyofaj tedavisine başlarken ilk olarak hastadan idrar kültürü alınır. İdrar kültürü yanında enfeksiyon durumunu kontrol amaçlı çeşitli tahliller de yapılabilir. Alınan idrar kültürü üzerinden mikrobiyolojik incelemeler yapılarak enfeksiyona neden olan bakteriler tanımlanır. Bakteri tanımlanması yanında antibiyotik duyarlılık testleri de yapılır. Mikrobiyolojik çalışmalar sonunda kültürde gözlenen bakteri türüne veya türlerine özel bakteriyofaj izolasyonu ve üretimi gerçekleştirilir. Üretimi gerçekleştirilen bakteriyofajlar mesane içi (intravezikal) olacak şekilde uygulanır. Bakteriyofajların uygulama sıklığı ve tedavi süreci hastanın bakteriyel enfeksiyon durumuna ve iyileşme sürecine göre planlanmaktadır, bu nedenle kişiden kişiye değişkenlik gösterebilmektedir.

Bakteriyofajlar, bakterilere spesifik virüsler oldukları için sadece enfeksiyon bölgesine etki ederler. Tutunacak konakçı hücre bulamadıklarında da vücuttan atılırlar. Antibiyotikler ise zararlı bakteriler yanında vücudumuzdaki yararlı bakterilere de etki edebilen antimikrobiyal ilaçlardır. Dünya çapında antibiyotik direncinin devam eden artışı endişe ise vericidir. Bu nedenle, iyi tolere edilen, oldukça etkili terapötik alternatiflere acilen ihtiyaç duyulmaktadır. Bakteriyofaj tedavisinin, idrar yolu enfeksiyonları hastalıklarında devam eden çalışmaları olmakla birlikte tamamlanan çalışmalarda oldukça başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Bu çalışmaların sonuçlarında, hastalarda hem enfeksiyona neden olan bakterilerde hem de enfeksiyon belirtilerinde ciddi azalmalar meydana geldiği görülmüştür. Bu durum, bakteriyofajların antibiyotiklere etkili ve güvenli bir alternatif olduğunu göstermiştir.

Bakteriyofaj tedavisi ile ilgili merak ettiğiniz konuları bizimle iletişime geçerek sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Bize ulaşmak ve randevu için web sitemizde yer alan iletişim formunu kullanabilir ya da 0535 662 52 42 numaralı telefonu arayabilirsiniz.


Bakteriyofaj Tedavi Merkezi Bakteriyofaj Tedavi Merkezi Bakteriyofaj Tedavi Merkezi Bakteriyofaj Tedavi Merkezi

Bakteriyofaj Tedavi Merkezi

Bakteriyofaj Tedavi Merkezi

Bakteriyofaj Tedavi Merkezi

Bakteriyofaj Tedavi Merkezi

Bakteriyofaj Tedavi Merkezi
Bakteriyofaj Tedavi Merkezi